Orla Perć (Skrajny Granat → Krzyżne) - drugi etap najtrudniejszego szlaku polskich Tatr

Drugi etap Orlej Perci - odcinek, z którego nie ma zejścia

Orla Perć to najtrudniejszy i najbardziej wymagający szlak polskich Tatr. Cały odcinek (Zawrat → Krzyżne) jest na tyle długi, że w jeden dzień przechodzi go niewielu - dlatego dzielimy go na dwa etapy. Ta wycieczka to etap drugi: ze Skrajnego Granatu Orlą Percią, przez trawers Buczynowych Turni, na przełęcz Krzyżne, a stamtąd w dół do Doliny Pięciu Stawów Polskich.

Terminy układamy tak, żeby dało się przejść całą Orlą Perć w jeden weekend: etap pierwszy w sobotę, etap drugi w niedzielę. Możesz zarezerwować oba i zamknąć cały szlak w dwa dni - albo zrobić je w większym odstępie. Każdy etap to pełnoprawna, całodzienna wycieczka wysokogórska.

Zaczynamy tak samo jak przy pierwszym etapie: z Kuźnic przez Halę Gąsienicową i Czarny Staw Gąsienicowy. Ale dalej idziemy żółtym szlakiem na Skrajny Granat - tym samym, którym na pierwszym etapie schodziliśmy z Orlej Perci. Ten sam szlak, przeciwny kierunek, druga połowa Orlej Perci. Jeśli byłeś z nami na etapie pierwszym, poznasz każdy metr tego podejścia - tylko że tym razem masz je przed sobą rano, ze świeżymi nogami, a nie po ośmiu godzinach na Orlej Perci.

I to jest kluczowa rzecz, którą musisz wiedzieć o tej trasie: żółty szlak na Skrajny Granat jest ostatnią możliwością zejścia. Między Skrajnym Granatem a przełęczą Krzyżne nie ma żadnej drogi, którą można opuścić Orlą Perć. Nie ma bocznego szlaku w dolinę, nie ma skrótu, nie ma „zejdę kawałek dalej". Po wejściu na Orlą Perć jedyne wyjście prowadzi przez cały odcinek do Krzyżnego. Nie straszymy, ale to jest informacja, na podstawie której masz uczciwie ocenić swoją kondycję, zanim zarezerwujesz termin.

Z Krzyżnego schodzimy do Doliny Pięciu Stawów Polskich - jednego z najpiękniejszych miejsc w polskich Tatrach. Mijamy Wielki Staw Polski, najwyżej położone schronisko w polskich Tatrach i Siklawę, a potem schodzimy Doliną Roztoki obok Wodogrzmotów Mickiewicza do Palenicy Białczańskiej.

Czego doświadczysz na szlaku

• Hala Gąsienicowa i schronisko Murowaniec (1500 m n.p.m.) - klasyczna brama Tatr Wysokich. Ostatnia kawa, ostatnia woda, ostatnia toaleta przed dniem na szlaku.
• Czarny Staw Gąsienicowy (1620 m n.p.m.) - obchodzimy go i dopiero za nim odbijamy na żółty szlak w stronę Skrajnego Granatu. Sprzęt asekuracyjny masz już w plecaku, ale zakładamy go dopiero wyżej.
• Podejście żółtym szlakiem na Skrajny Granat (2225 m n.p.m.) - stromy teren z łańcuchami, najwyższy punkt całej wycieczki. Na wierzchołku stoimy tam, gdzie kończy się pierwszy etap Orlej Perci, i wchodzimy w drugi.
• Zakładanie szpeju i briefing na wierzchołku Skrajnego Granatu - kask, uprząż, lonża. Stąd wchodzimy na Orlą Perć i tu pada zdanie, które mówimy za każdym razem: „Zaczynamy to, po co tu przyszliśmy!"
• Ostatnie miejsce, z którego można zejść - na Skrajnym Granacie podejmujemy decyzję, czy wchodzimy na Orlą Perć. Dalej przez kilka godzin nie ma już żadnej drogi w dolinę.
• Orla Perć za Skrajnym Granatem - łańcuchy, klamry, drabinka i trawersy w eksponowanym terenie. Kilka godzin ciągłej pracy rękami i nogami, bez odcinka „na luzie".
• Przełęcz Krzyżne (2112 m n.p.m.) - koniec Orlej Perci. Nie ma tam tablicy z napisem „gratulacje", ale to jest właśnie moment, którym możesz poczuć dumę. Pamiętaj jednak, że czujność i uwagę zachowujemy do końca całej trasy!
• Zejście z Krzyżnego do Doliny Pięciu Stawów Polskich - długa droga w dół po całym dniu na szlaku. Nie jest trudna technicznie, ale to wciąż kilkaset metrów zejścia na zmęczonych nogach.
• Dolina Pięciu Stawów Polskich i najwyżej położone schronisko w polskich Tatrach - jedno z najpiękniejszych miejsc w Tatrach i pierwsze od wielu godzin miejsce, gdzie można chwilę się zregenerować.
• Wielki Staw Polski (1665 m n.p.m.) - najgłębsze i najdłuższe jezioro w Tatrach. Mijamy je schodząc doliną.
• Siklawa - najwyższy wodospad w Polsce (65 m) - mijamy ją z bliska, schodząc do Doliny Roztoki.
• Wodogrzmoty Mickiewicza i Palenica Białczańska - kaskady na potoku Roztoka, a potem już tylko droga do Palenicy. Sprzęt asekuracyjny oddajesz nam na parkingu na Palenicy Białczańskiej.
• Powrót do Zakopanego w cenie - nie zostawiamy Cię na parkingu po czternastu godzinach marszu, wracamy razem. Na żadnej innej naszej wycieczce tego nie ma, bo żadna inna nie kończy się tak późno i tak daleko od miejsca startu.

Zakładanie szpeju na Skrajnym Granacie

Sprzęt asekuracyjny (kask wspinaczkowy, uprząż, lonża z absorberem) dostajesz od nas na początku wycieczki, w Kuźnicach - niesiesz go w plecaku przez całe podejście. Szpej zakładamy dopiero na Skrajnym Granacie, tuż przed wejściem na Orlą Perć. Powód jest prosty: na podejściu żółtym szlakiem uprząż nie jest Ci potrzebna, a niesiona w plecaku nie przeszkadza i nie męczy. Zakładamy ją tam, gdzie faktycznie zaczyna się jej robota.

Na wierzchołku robimy briefing: jak przepinać karabinki, jak się poruszać po łańcuchach i jak mijać się z ludźmi idącymi z naprzeciwka. To jest też ostatni moment na decyzję - Skrajny Granat to ostatnie miejsce, z którego można zejść. Kiedy sprzęt jest już na Tobie i ruszamy na Orlą Perć, zaczyna się to, po co tu przyszedłeś.

Dla kogo ta wycieczka

Idealna dla Ciebie, jeśli masz za sobą pierwszy etap Orlej Perci (Zawrat → Skrajny Granat) albo równoważne doświadczenie na długim, eksponowanym odcinku w uprzęży i lonży. Masz świetną kondycję na 12-14 godzin marszu z plecakiem, jesteś pewien, że w ósmej godzinie dnia nadal będziesz stawiał stopy świadomie, i chcesz domknąć Orlą Perć w całości.

Lepiej wybierz inną trasę, jeśli to Twoja pierwsza albo druga wycieczka w uprzęży i lonży, masz silny lęk wysokości albo masz jakiekolwiek wątpliwości co do kondycji na 12-14 godzin. To nie jest trasa na pierwszy raz w sprzęcie asekuracyjnym - zacznij od naszego Kościelca, Zawratu lub Świnicy, a potem zrób pierwszy etap Orlej Perci. Na tym odcinku nie ma miejsca, w którym można powiedzieć „dziękuję, ja zejdę".

Dlaczego warto iść z przewodnikiem

• Decyzja o wejściu na Orlą Perć zapada na Skrajnym Granacie - i podejmujemy ją my. To jest ostatni punkt, z którego da się zejść. Oceniamy tam konkrety: ile realnie zajęło Ci podejście, jak wyglądasz po pierwszych godzinach, jak wygląda skała i widoczność. Jeśli uznamy, że wejście na odcinek bez drogi odwrotu jest złym pomysłem tego dnia, schodzimy żółtym szlakiem i wycieczka kończy się na Granacie. Idąc sam, tę decyzję podejmujesz pod presją „przyjechałem tu z drugiego końca Polski" - a to najgorszy możliwy doradca w tym miejscu.
• Powrót do Zakopanego jest po naszej stronie. Trasa kończy się w Palenicy Białczańskiej, kilkadziesiąt kilometrów od miejsca startu, późnym popołudniem albo wieczorem. Na żadnej innej naszej wycieczce nie odwozimy - tu tak, bo po czternastu godzinach na nogach szukanie transportu na parkingu jest ostatnią rzeczą, na jaką masz ochotę. Sprzęt oddajesz na miejscu, wsiadasz i wracasz z nami.
• Ruch jest tu dwukierunkowy - ktoś będzie szedł z przeciwka. W przeciwieństwie do odcinka Zawrat - Kozi Wierch, gdzie obowiązuje jeden kierunek, tutaj mija się ludzi idących z drugiej strony. W eksponowanym terenie z łańcuchem mijanka jest osobną umiejętnością: trzeba wiedzieć, gdzie da się bezpiecznie poczekać, kto komu ustępuje i kiedy lepiej cofnąć się dwa metry, niż mijać się w złym miejscu. My to widzimy z wyprzedzeniem i ustawiamy grupę zanim zrobi się ciasno.
• Cały dzień jest rozplanowany od początku do końca. Po zejściu z Krzyżnego zostaje jeszcze kilka godzin drogi do Palenicy - i to na nogach, które mają za sobą pełny dzień na szlaku. Dlatego pilnujemy tempa, przerw, jedzenia i wody od pierwszego kilometra: nie po to, żeby wejść na Orlą Perć jak najszybciej, tylko żeby na zejściu z Krzyżnego zostały Ci siły na świadome stawianie stóp. Największe ryzyko na tej trasie nie jest na łańcuchach - jest w zmęczeniu w drugiej połowie dnia.